@ARTICLE{Kwiatkiewicz2025:i8954,
	author="{Kwiatkiewicz, Piotr and Laskowski, Marek}",
	title="{Społeczności energetyczne a decentralizacja: między samowystarczalnością a solidarnością}",
	year="2025",
	type="artykuł naukowy",
	language="pl",
	journal="{Przegląd Politologiczny}",
	issn="1426-8876",
	number="4",
	pages="185--197",
	doi="10.14746/pp.2025.30.4.13",
	url="https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/view/51436",
	keywords="energetyka rozproszona; spółdzielnie energetyczne; społeczność energetyczna; źródła wytwórcze",
	abstract="{Transformacja energetyczna w warunkach postępującej decentralizacji systemów zasilania prowadzi do wyłonienia się społeczności energetycznych jako nowych podmiotów zarządzających produkcją i dystrybucją energii. Ich struktura opiera się na zasadach demokratycznego współdecydowania, lokalnym zakorzenieniu oraz kolektywnym użytkowaniu zasobów, przy jednoczesnym dążeniu do zwiększenia niezależności energetycznej i realizacji celów środowiskowych. Artykuł analizuje wspólnoty nie tylko jako modele organizacyjne, ale jako zjawiska społeczno-polityczne redefiniujące relacje między państwem a obywatelami.
W opracowaniu uwzględniono ujęcie systemowe, instytucjonalno-prawne oraz komparatystyczne, umożliwiające zrozumienie uwarunkowań ich funkcjonowania. Przedstawiono wyzwania związane z użytkowaniem gruntów, zarządzaniem infrastrukturą oraz integracją z siecią krajową. Wskazano na istotną rolę zaufania, dialogu i inkluzyjnych mechanizmów finansowania w utrwalaniu wspólnotowego modelu zarządzania energią. Szczególną uwagę poświęcono mechanizmom kompensacyjnym i partycypacyjnym, umożliwiającym sprawiedliwy podział kosztów i korzyści. Studium przypadków europejskich, takich jak Samso Energy Academy czy EWS Schönau, ukazuje potencjał oddolnych inicjatyw jako nośnika zmiany społecznej i technologicznej. Wnioski wskazują na konieczność sprzężenia technologii, polityki publicznej i kapitału społecznego w celu zbudowania trwałego i zrównoważonego modelu energetyki obywatelskiej.}",
}