@INBOOK{Sikorski2026:i9244,
	author="{Sikorski, Juliusz}",
	title="{Bezpieczeństwo informacyjne przyszłej mobilności. Strategie ochrony pojazdów autonomicznych, komunikacji V2X i danych użytkowników}",
	year="2026",
	type="rozdział w monografii naukowej",
	language="pl",
	booktitle="{Współczesne wyzwania bezpieczeństwa ruchu drogowego. Edukacja. Prawo. Innowacje technologiczne}",
	publisher="{Wydawnictwo naukowe FNCE}",
	pages="193--221",
	keywords="bezpieczeństwo informacyjne; przyszła mobilność; pojazdy autonomiczne; pojazdy połączone; komunikacja V2X; cyberbezpieczeństwo motoryzacji; system cyberfizyczny; dane użytkowników; sztuczna inteligencja; detekcja anomalii; aktualizacje OTA; infrastruktura chmurowa; bezpieczeństwo sensorów; zarządzanie podatnościami; odpowiedzialność za bezpieczeństwo; information security; future mobility; autonomous vehicles; connected vehicles; V2X communication; automotive cybersecurity; cyber-physical system; user data; artificial intelligence; anomaly detection; OTA updates; cloud infrastructure; sensor security; vulnerability management; security responsibility",
	abstract="{W rozdziale podjęto problem bezpieczeństwa informacyjnego przyszłej mobilności w warunkach rozwoju pojazdów autonomicznych, komunikacji V2X oraz usług opartych na danych użytkowników. Punktem wyjścia uczyniono założenie, że mobilność przestaje być związana wyłącznie z mechaniczną sprawnością pojazdu, a staje się częścią złożonego ekosystemu cyberfizycznego, obejmującego dane, oprogramowanie, infrastrukturę drogową, usługi chmurowe, sztuczną inteligencję oraz systemy energetyczne. Omówiono strategie ochrony pojazdów i użytkowników, wskazując na konieczność wielowarstwowego podejścia do bezpieczeństwa. Powinno ono obejmować komponenty sprzętowe, elektroniczne jednostki sterujące, sieci wewnętrzne pojazdu, interfejsy bezprzewodowe,
aktualizacje zdalne, aplikacje mobilne, usługi chmurowe oraz dane osobowe i eksploatacyjne. Szczególne znaczenie przypisano segmentacji systemów, kryptograficznemu uwierzytelnianiu, bezpiecznemu rozruchowi, detekcji anomalii,
zarządzaniu podatnościami oraz ochronie prywatności użytkowników. Analizie poddano także nowe pola zagrożeń związane z autonomicznością, komunikacją V2X i integracją pojazdów z infrastrukturą cyfrową. Wskazano, że przedmiotem ataku mogą stać się sensory, mapy cyfrowe, modele sztucznej inteligencji, komunikaty V2X, systemy zarządzania flotami, infrastruktura ładowania oraz
środowiska chmurowe. Naruszenie bezpieczeństwa jednego elementu ekosystemu może oddziaływać nie tylko na pojedynczy pojazd, lecz także na szersze systemy transportowe, miejskie i energetyczne. Istotną część rozważań poświęcono odpowiedzialności za bezpieczeństwo przyszłej mobilności. Podkreślono, że ma ona charakter rozproszony i obejmuje producentów pojazdów, dostawców technologii, operatorów flot, regulatorów, operatorów infrastruktury oraz użytkowników.
W konkluzji wskazano, że bezpieczeństwo informacyjne przyszłej mobilności jest jednym z podstawowych warunków rozwoju pojazdów autonomicznych i połączonych, ponieważ w środowisku cyberfizycznym zacierają się granice między bezpieczeństwem cyfrowym, fizycznym, infrastrukturalnym i społecznym.}",
}
