Tytuł
Nauka w sytuacji kryzysowej: luki edukacyjne młodzieży ukraińskiej w realiach wojny
Autorzy
[ 1 ] Wydział Humanistyczny, Akademia im. Jakuba z Paradyża | [ P ] pracownik
Dyscyplina naukowa (Ustawa 2.0)
Wariant tytułu
EN Learning in Crisis: Learning Losses Among Ukrainian Youth in the Reality of War
Rok publikacji
2025
Typ artykułu
artykuł naukowy
Język publikacji
polski
Słowa kluczowe
PL
- luki edukacyjne
- psychospołeczny wymiar edukacji
- wojna w Ukrainie
Streszczenie
PL W obliczu trwającego konfliktu zbrojnego w Ukrainie sytuacja edukacyjna młodzieży została poważnie zakłócona. Wojna nie tylko wpływa na życie codzienne, lecz także prowadzi do powstawania licznych luk edukacyjnych, które mogą mieć długofalowe konsekwencje dla przyszłości młodego pokolenia. W niniejszym artykule przedstawiono wyzwania, z jakimi mierzą się uczniowie w warunkach kryzysowych, a także zaproponowano rozwiązania mające na celu złagodzenie skutków tych trudności. Badanie przeprowadzono w 2025 roku wśród 120 nauczycieli ukraińskich szkół ponadpodstawowych z regionów relatywnie mniej dotkniętych bezpośrednimi działaniami wojennymi, w których proces kształcenia odbywa się w większości w trybie stacjonarnym i bez długotrwałych przerw, co umożliwia analizę funkcjonowania systemu edukacji w warunkach względnej ciągłości pracy szkół. Badanie miało na celu identyfikację charakteru, przyczyn oraz konsekwencji luk edukacyjnych w sytuacji kryzysowej. W badaniu wykorzystano metodę PAPI oraz autorski kwestionariusz ankietowy, co pozwoliło uchwycić zarówno aspekty dydaktyczne, jak i psychospołeczne analizowanego zjawiska. Wyniki wskazują, że luki edukacyjne mają charakter wielowymiarowy. Najczęściej obserwowane są: trudności z koncentracją i spadek motywacji do nauki, braki programowe wynikające z przerw w edukacji, a także pogłębione deficyty u uczniów przesiedlonych i starszej młodzieży. Do głównych przyczyn należą: stres i trauma, brak stabilności codziennego życia, przerwy w nauce oraz nauczanie zdalne. Konsekwencje obejmują nie tylko osłabienie wyników w nauce, lecz także symptomy traumy, apatię, problemy w komunikacji społecznej i brak zainteresowań, co utrudnia rozwój osobisty młodzieży. W artykule podkreślono potrzebę kompleksowych działań kompensacyjnych obejmujących zarówno strategie dydaktyczne, jak i działania psychospołeczne. Zaznaczono, że bez systemowych interwencji istnieje ryzyko trwałego utrwalenia luk edukacyjnych, co w przyszłości negatywnie wpłynie na kapitał ludzki oraz proces odbudowy kraju.
Strony (od-do)
17 - 34
Typ licencji
CC BY (uznanie autorstwa)
Tryb otwartego dostępu
otwarte czasopismo
Wersja tekstu w otwartym dostępie
ostateczna wersja opublikowana
Data udostępnienia
05.2026
Czas udostępnienia publikacji w sposób otwarty
w momencie opublikowania
Punktacja Ministerstwa / czasopismo
40
Ten serwis działa dzięki oprogramowaniu SINUS
opracowanemu przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe
Zaloguj się, aby dodać do SIN: