„Młode [kozy] ojciec zabijał na mięso, a mleczne zostawiał”. Językowa kreacja zwierząt w prozie Stanisławy Plewińskiej
[ 1 ] Wydział Humanistyczny, Akademia im. Jakuba z Paradyża | [ P ] employee
EN “Młode [kozy] ojciec zabijał na mięso, a mleczne zostawiał” [My father slaughtered the young [goats] for meat and kept the milk-producing ones] – linguistic creation of animals in Stanisława Plewińska’s prose
2026
chapter in monograph
polish
- zwierzę
- językowa kreacja
- Stanisława Plewinska
- animal
- linguistic creation
- Stanisława Plewińska
PL Artykuł zawiera językową charakterystykę zwierząt występujących w autobiograficznym opowiadaniu ludowej pisarki z Deszczna Stanisławy Plewińskiej. Spośród trzech modeli występujących w ludowym językowym obrazie zwierząt w prozatorskiej twórczości Plewińskiej nie wystąpiły dwa: mitologiczny (odziedziczony z przeszłości praindoeuropejskiej i prasłowiańskiej) oraz religijny (biblijny, judeochrześcijański). Odnajdujemy zaś model potoczny, zwany zdroworozsądkowym lub pragmatycznym, bazujący na codziennych obserwacjach świata fauny. Na płaszczyźnie językowej obraz zwierząt jest nader ubogi. Pisarka nie widzi potrzeby dookreślania zwierząt, stąd prawie brak epitetów, prawie brak synonimii. Kreowane obrazy są uogólnione, Plewińska zauważa obecność przedstawicieli świata zwierząt, ale ich precyzyjnie nie charakteryzuje, być może traktuje je jako element oczywisty, niewymagający dodatkowego uwypuklenia. Wyjątkiem są ptaki, których los jest nierozerwalnie związany z losem ludzi, niejednokrotnie antycypują dolę mieszkańców.
139 - 152
CC BY-NC (attribution - noncommercial)
other
final published version
07.2026
at the time of publication
20
20